Do czego jesteś przyzwyczajony? Co weszło Ci w nawyk i uważasz, że nie masz szans na jakąkolwiek zmianę? Pierwsza rzecz, którą robisz tuż po pobudce to…? Gimnastyka? Ustawienie trybu „drzemka” w telefonie? Medytacja? Poniżej czeka Cię podróż po 10 cytatach z książki Charlesa Duhigga „Siła nawyku”. Książki, która zasłużyła na miano bestsellera i niech Cię to nie przeraża. Ona naprawdę nim jest, a my udowadniamy to staranną selekcją błyskotliwych fraz i zapowiedzią publikacji, do której link znajdziesz na końcu tego artykułu. Przygotuj się na jazdę bez trzymanki. Ready? Go!

Nie ma rzeczy niemożliwych

Nie ma rzeczy niemożliwych, jeśli tylko wykształcisz właściwe nawyki. Joanna Kołaczkowska powiedziałaby: „weź się z tym pogódź”, my dodamy tylko, że to silna i uniwersalna mantra, która jednocześnie jest myślą przewodnią tej książki. Jeśli chcesz dowiedzieć się, czy nawyki są przeznaczeniem człowieka; jak sprawić, by społeczeństwo pragnęło kupić Twój produkt; w jaki sposób zrobić pierwszy krok ku zmianie nawyków i, tym samym, całego Twojego życia – nie wahaj się i przepadnij w lekturze.  

  1. „Weźmy dzisiejszy dzień. Co robisz zaraz po przebudzeniu? Wskakujesz pod prysznic, sprawdzasz pocztę elektroniczną, a może wyciągasz z kredensu pączka? Czy myjesz zęby przed, czy po prysznicu? Zawiązujesz najpierw lewy, czy prawy but? Co mówisz do swoich dzieci, kiedy już kierujesz się do drzwi? Jaką drogą jedziesz do pracy? Kiedy docierasz do własnego biurka, zaczynasz od sprawdzania poczty, pogawędki z kolegą czy od razu rzucasz się do pisanie notatki? Na obiad jesz sałatkę czy hamburgera? A kiedy wracasz do domu, wkładasz trampki i idziesz pobiegać, czy robisz sobie drinka i jesz kolację przed telewizorem?”.
  2. „Większość codziennie dokonywanych wyborów może się nam wydawać rezultatem dobrze przemyślanych decyzji, ale tak wcale nie jest. Są one nawykami. I choć każdy nawyk sam w sobie znaczy raczej niewiele, to jednak z czasem takie kwestie, jak rodzaj zamawianego jedzenia, słowa wypowiadane każdego wieczoru do naszych dzieci, to, czy oszczędzamy, czy też wydajemy wszystkie zarobione pieniądze, jak często wykonujemy ćwiczenia fizyczne, jak porządkujemy własne myśli i w jaki sposób pracujemy — mają potężny wpływ na nasze zdrowie, wydajność, bezpieczeństwo finansowe i poczucie szczęścia”.
  3. „Dziś wiemy, w jaki sposób nawyki powstają i jak się zmieniają, znamy też naukowe podstawy stojących za tym mechanizmów. Wiemy, jak rozłożyć je na kawałki i ponownie odbudować w pożądanej formie. Rozumiemy, jak sprawić, by ludzie jedli mniej, ćwiczyli więcej, pracowali wydajniej i żyli zdrowiej. Przekształcanie nawyków niekoniecznie jest łatwe i szybkie. I nigdy nie jest proste. Ale jest możliwe. I teraz już wiemy, jak to zrobić”.
  4. „Jeśli wyobrazisz sobie ludzki mózg jako cebulę złożoną z nakładających się na siebie warstw komórek — to te zewnętrzne, najbliżej skóry głowy, są z perspektywy ewolucyjnej najnowszym nabytkiem. Kiedy śni ci się jakiś nowy wynalazek albo śmiejesz się z żartu przyjaciela, to właśnie pracują te najnowsze warstwy mózgu. I dokładnie tutaj zachodzą najbardziej złożone procesy myślowe”.
  5. To właśnie wyjaśnia, dlaczego nawyki są takie potężne: wytwarzają neurologiczną żądzę. Najczęściej pragnienia te pojawiają się stopniowo, tak że nie mamy tak naprawdę świadomości ich istnienia, co sprawia, że często jesteśmy wobec nich bezbronni. Kiedy połączymy wskazówki z określonymi nagrodami, w naszych mózgach powstaje nieświadome pragnienie, uruchamiające pętlę nawyku”.
  6. „Dowody są jednoznaczne: jeżeli chcesz zmienić nawyk, musisz znaleźć alternatywny zwyczaj, a twoje szanse na sukces gwałtownie wzrosną, jeśli zaangażujesz się w zmianę, będąc członkiem grupy. Wiara ma znaczenie kluczowe, a rodzi się z doświadczeń wspólnoty, nawet wtedy, kiedy cała wspólnota składa się z dwóch osób. Wiemy, że zmiana jest możliwa. Alkoholicy mogą przestać pić. Palacze mogą rzucić palenie. Wieczni pokonani mogą zostać mistrzami. Możesz przestać obgryzać paznokcie lub podjadać w pracy, wrzeszczeć na dzieci, zarywać noce albo martwić się błahostkami. I jak odkryli naukowcy — kiedy zajmiemy się nawykami, zmienić się może nie tylko życie pojedynczych osób. Zmienić mogą się firmy, organizacje i społeczności, co pokazują kolejne rozdziały”.
  7. „Stworzenie skutecznych i odnoszących sukcesy organizacji nie jest tylko kwestią zrównoważenia uprawnień. Żeby organizacja działała, jej przywódcy muszą kultywować nawyki, które prowadzą zarówno do powstania prawdziwego i zrównoważonego pokoju, jak i, paradoksalnie, bardzo jasno określają, kto rządzi”.
  8. „Jeżeli nie pomożesz człowiekowi, który do ciebie dzwoni w poszukiwaniu pracy, ten może się poskarżyć koledze, z którym gra w tenisa, który z kolei wspomni o tych żalach komuś w szatni, komuś, kogo chciałeś pozyskać jako klienta i kto teraz będzie się ociągał, żeby do ciebie oddzwonić, ponieważ właśnie wypracowałeś sobie opinię człowieka, który nie gra zespołowo. Na placu zabaw presja grupy jest niebezpieczna. W życiu dorosłym opisuje sposób robienia biznesu i samoorganizowania się społeczności. Niemniej taka presja, sama w sobie, nie wystarcza, żeby podtrzymać ruch przy życiu. Ale kiedy silna więź przyjaźni i luźne więzi społeczne skutkujące presją grupy się połączą, sprawy nabierają niezwykłego rozpędu. I właśnie tu zaczynają się rozległe zmiany społeczne”.
  9. „Zmiana może nie pojawić się szybko, nie zawsze też jest łatwa. Ale z upływem czasu i włożonym wysiłkiem, niemal każdy nawyk może zostać przekształcony. Ogólne ramy teoretyczne: zidentyfikuj zwyczaj, poeksperymentuj z nagrodami, wyizoluj wskazówkę, miej plan”.
  10. Jeżeli wierzysz, że możesz się zmienić — jeżeli uczynisz z tego nawyk — zmiana stanie się realna. I na tym właśnie polega prawdziwa siła nawyków: wiedza, że twoje nawyki są takie, jakie sobie wybierasz. Gdy już dokonasz wyboru — i ów wybór się zautomatyzuje — nie tylko stanie się rzeczywistością, lecz także stanie się niemal nieunikniony — będzie tą rzeczą, która, jak pisał William James, prowadzi nas „nieodparcie w stronę naszego przeznaczenia, czymkolwiek ono jest”. Sposób, w jaki zwyczajowo myślimy o własnym otoczeniu i o sobie, stwarza świat, który zamieszkujemy”.

Świat, którego potrzebujesz

A Ty? W jakim świecie chcesz mieszkać?

Autorzy: Patrycja Sikora i Dariusz Chrapek