„Mapy twoich myśli” Tony Buzan – 10 cytatów z książki

Google Maps z mapami myśli według Tony’ego Buzana ma niewiele wspólnego. Serwis internetowy Cię wyręcza, a mapy myśli wręcz odwrotnie – angażują Twój umysł na 100% i pozwalają budować nieskończone sieci skojarzeń. Metoda Buzana pobudza kreatywność, rozwija umiejętność myślenia, porządkuje całą bazę informacji, którą przetwarza mózg. Wybraliśmy 10 cytatów, które idealnie odzwierciedlają koncepcję mindmappingu i jego zasadności zarówno w życiu zawodowym, szkolnym, jak i osobistym. Gotowi do drogi nie przez mękę?

Być może pomyślisz: „po co mi mapy myśli, skoro wszystko na bieżąco notuję?”. Cóż, linearność ma swoje granice i nie bez powodu np. biblioteki uniwersyteckie często nazywa się publicznymi sypialniami, ponieważ studenci zasypiają nad książkami i zapiskami, przeogromnie znużeni. Aby uniknąć drzemki przy wspólnym biurku między regałami, rekomendujemy kreatywne wykorzystywanie wieloaspektowości Twojego umysłu. Świadomie sięgaj po wszystkie funkcje mózgu (słowa, symbole, liczby, hierarchia, zbiory, analiza, skojarzenia, rytmy, wizualizacja, zmysł przestrzeni, wyobraźnia). Bądź jak da Vinci!

 

  1. „Kimkolwiek i gdziekolwiek jesteś, czytając te słowa, posługujesz się najwspanialszym, najpotężniejszym, najbardziej skomplikowanym i tajemniczym narzędziem w całym znanym nam wszechświecie - swoim mózgiem”.
  2. „Każdy bit informacji docierający do twojego mózgu - każde wrażenie, wspomnienie czy myśl (zawierające słowa, liczby, smaki, zapachy, linie, kolory, obrazy, rytmy, dźwięki, faktury) - możemy umownie przedstawić jako kulę, z której wystają setki, tysiące, a nawet miliony haczyków. Każdy z haczyków symbolizuje jakieś skojarzenie, każde skojarzenie zaś ma ponadto własną sieć dalszych połączeń. Taki system skojarzeń, który składa się na twoją pamięć, można nazywać własną bazą danych albo biblioteką swojego umysłu”.
  3. „Mindmapping uzmysłowi ci, jaką pojemnością obdarzony jest twój umysł, i pomoże zwielokrotnić jego wydajność. Prawidłowe magazynowanie danych usprawnia proces myślenia. Twój mózg może czasem przypominać źle zapakowaną walizkę albo bibliotekę bez katalogu. Mapy myśli są kolejnym krokiem na drodze od myślenia linearnego („jednowymiarowego”) przez lateralne („dwuwymiarowe”) do wielokierunkowego”.
  4. „Fakt, że mamy tak mało wspólnych skojarzeń z danym słowem, obrazem czy ideą, świadczy o tym, jak bardzo się od siebie różnimy. Każdy człowiek jest jedyny i niepowtarzalny. Masz w swym umyśle tryliony skojarzeń, które nigdy nie przyszły i nie przyjdą do głowy nikomu innemu”.
  5. „Pełna moc map myśli ujawnia się, gdy w jej centrum oraz we wszystkich innych miejscach, gdzie to stosowne, umieszczony jest obraz, a nie słowo. Połączenie dwóch zdolności umysłu - werbalnych i wizualnych - potęguje jego kreatywność, szczególnie jeśli tworzysz własne symbole i systemy znaczków”.
  6. „Mapy myśli łączą w sobie dwa rodzaje czynników: zewnętrzne, czyli źródło informacji (książka, wykład, gazeta, telewizja itp.) oraz wewnętrzne, czyli czynności mózgu (podejmowanie decyzji, analiza i inwencja twórcza)”.
  7. „Każdy, kto naucza innych, musi zdać sobie sprawę, że pierwszą lekcją, jaką powinien przekazać uczniom, jest nauka właściwego wykorzystania umysłu. Nauka sprawności intelektualnej jest równie ważna jak rachunki i alfabet”.
  8. „Zmiana paradygmatu oznacza globalną zmianę w myśleniu o podstawowych założeniach przyjmowanych przez ludzkość w danym okresie historycznym. Przykładem jest Darwinowska teoria ewolucji czy teoria względności Einsteina. Są to paradygmaty, które zastąpiły poprzednie systemy myślenia. Mapy myśli są wspaniałym narzędziem zapisu zmiany paradygmatu”.
  9. „Mapa myśli wspomaga i odzwierciedla proces umysłowych poszukiwań i rozwoju”.
  10. „Ponieważ obydwa rodzaje map myśli są ze sobą nierozerwalnie sprzężone, rysując mapy pamięciowe, jednocześnie doskonalimy swoją kreatywność, kreślenie zaś kreatywnych map poprawia nasze zdolności zapamiętywania. To jest jak układ naczyń połączonych”.

I co Ty na to? Zostajesz przy tradycyjnym sposobie sporządzania notatek, czy może skusisz się na niemałą metamorfozę, aby zrobić spory użytek ze wszystkich możliwości Twojego mózgu i zdobywać jeszcze większą wiedzę niż dotychczas? Twój umysł jest wszechstronny, pamiętaj. I nie daj sobie wmówić, że jest inaczej

Autorzy: Patrycja Sikora i Dariusz Chrapek


Tony Buzan, „Mapy twoich myśli” – zapowiedź książki

Za „Słownikiem języka polskiego” (PWN): buzować – „palić się dużym płomieniem”. Za Tonym Buzanem, autorem książki „Mapy twoich myśli”: notuj nielinearnie, twórz schematy w takiej formie, w jakiej działa Twój mózg. Nazwisko geniusza w obszarze umysłu jego funkcjonowania ma wiele wspólnego z wyżej wyboldowanym czasownikiem. Bo czy w trakcie notowania informacji czujesz raczej znudzenie czy może pobudzenie? To zależy. Jeśli zdecydujesz się na koncepcję mind mapping, w Twojej głowie puszczą wszystkie hamulce. Wyzwolisz kreatywność, poszczególne pojęcia będą determinować do rozwijania kolejnych i tak, z tematu wyglądającego na wąski wypłyniesz na szerokie wody, sprawiając, że to, co zmapujesz, nadawałoby się idealnie na wkładkę do encyklopedii powszechnej. Wskakuj na pokład i przekonaj się, że współrzędne Twoich myśli są niemierzalne. 

Tony Buzan - umysłowy rewolucjonista?

Zdecydowanie! W dodatku nie mniejszy od Kena Robinsona (zamierzony person placement). Buzan posiada ogromną wiedzę nt. funkcjonowania mózgu. Techniki uczenia się to jego konik i na szczęście nie zawahał się użyć tych wskazówek, które poprawiają efektywność podczas nauki tysiącom uczniów na całym świecie. W skrócie – Buzan to człowiek, który usiadł i napisał rzecz o kolorach. Jego metoda oscyluje wokół właściwego zapisu myśli tak, aby nieustannie zwiększać potencjał skojarzeń, ćwiczyć pamięć i osiągać najwyższy poziom w zapamiętywaniu tych informacji, które uznasz za najistotniejsze. 

Umówmy się – praca umysłowa to nie przelewki, chociaż dobra kawa z przelewu z pewnością wspomogłaby każdy taki proces. Jak daleko udało Ci się rozwinąć swoją percepcję? A umiejętności kojarzenia? Co z zapamiętywaniem? Przez całe życie wszyscy rozwijamy te czynności, nierzadko potykając się o nie. Jeśli wciąż szukasz dobrej drogi do optymalizacji pracy swojego mózgu i chcesz rzeczywiście osiągać sukcesy w szkole czy w pracy, przybij piątkę metodzie Buzana. 

Pożegnanie z linearnością

I to radosne! Bez łez! Dasz wiarę? Ta niepozorna książka jest solidnym kompendium w zakresie przebiegu procesów myślowych w mózgu. Należy jednak zaznaczyć, że jest to jedna z wielu teorii, stąd przy lekturze powinniśmy zachować naukowy sceptycyzm. Niemniej pomimo uproszczeń i nieścisłości metodyka Buzana jest w stanie przynieść Ci wiele dobrego. Buzan dzieli się z Tobą gotowymi odpowiedziami m.in. z obszaru aktywowania niewykorzystanych dotąd części mózgu. Kolor i symbol – zapamiętaj. Pora na głośne „żegnaj!” w kierunku tradycyjnych sposobów notowania, które zwyczajnie nużą i… są mało lub mniej skuteczne. Dzięki mapom myśli proces uczenia się stanie się łatwiejszy, przyjemny (wyobraź to sobie!), kreatywny, o efektywności nie wspominając. Warto również wspomnieć o uniwersalności tej książki – to nie tylko świetna lektura sprzyjająca uczniom i studentom, ale również nauczycielom, środowiskom akademickim, ludziom biznesu czy absolutnie wszystkim w celu poprawy komfortu życia osobistego. 

Ze wstępu do książki:

„Mamy nadzieję, że czytanie tej książki sprawi ci przyjemność. Powinna ona stanowić zarówno wyzwanie, jak i zachętę. Odkryje przed tobą zadziwiające prawdy o mózgu i jego funkcjach oraz wskaże ci drogę do osiągnięcia wolności umysłu. Książka ta została napisana, aby:

  1. Zapoznać cię z całkowicie nowym pojęciem w historii myśli, z myśleniem wielokierunkowym. 
  2. Oswoić cię z rewolucyjną metodą mindmappingu, która nauczy cię myśleć wielokierunkowo.
  3. Dać ci olbrzymią swobodę intelektualną przez zademonstrowanie, iż możesz kontrolować treść i bieg swoich myśli oraz że potencjał twórczy twojego umysłu teoretycznie jest nieograniczony. 
  4. Podsunąć ci przykłady ćwiczeń, które znacznie zwiększą możliwości i zdolności intelektualne.
  5. Sprawić ci przyjemność odkrywania tego nowego, niezwykłego świata umysłu”.

 Słowo-klucz raz!

… to klucz do stworzenia efektywnej mapy myśli. To właśnie słowa-klucze mają największy wpływ na zdolność kreowania skojarzeń. Ok, mamy słowa. Potrzebny jest jeszcze obraz. Budowa mapy myśli jest doskonale wyjaśniona w osobnym rozdziale w książce. W zasadzie podział lektury ze względu na wątki zasługuje na kilka zdań uznania. „Mapy twoich myśli” Buzana są podzielone na 6 części:

  • Architektura przyrody,
  • Podstawy,
  • Budowa,
  • Synteza,
  • Zastosowania,
  • Aneks.

I tak w części pierwszej mamy do czynienia z fenomenami intelektualnymi, funkcjonowaniem mózgu, jego budową, z koncepcją myślenia nielinearnego i mindmappingiem. Część druga to już zdradzenie sekretu dotyczącego zwiększania możliwości intelektualnych i wyłożenie podstawowych technik mindmappingu. Część trzecia prezentuje zasady i zalecenia myślenia wielokierunkowego, wskazuje, jak wypracować indywidualny styl tworzenia map myśli. W części czwartej mapy myśli konfrontowane są z konkretnymi sytuacjami, np. podejmowaniem decyzji czy dokonywaniem wyboru. Część piąta to z kolei mapy myśli versus życie osobiste, życie rodzinne, nauka, praca czy planowanie przyszłości. W części szóstej czeka na Ciebie mały quiz – przetrenujesz wiedzę zdobytą w trakcie czytania książki. 

Przejrzystość i uporządkowanie, obszerny opis poszczególnych zagadnień, niezwykłe wrażenie swobody (autor nie narzuca niczego czytelnikowi) i morze inspiracji to główne zalety tej książki. Książka nie jest wolna od rzeczy niepotwierdzonych naukowo, o czym wspomina sam Buzan, dlatego warto przefiltrować je przez pryzmat aktualnej wiedzy – niemniej lektura i tak przynosi wiele korzyści. Sięgnij po nią koniecznie i pamiętaj, że „Kimkolwiek i gdziekolwiek jesteś, czytając te słowa, posługujesz się najwspanialszym, najpotężniejszym, najbardziej skomplikowanym i tajemniczym narzędziem w całym znanym nam wszechświecie - swoim mózgiem”

#teammindmapping - wchodzisz w to?

Autorzy: Patrycja Sikora i Dariusz Chrapek


„Mindset. Nowa psychologia sukcesu” Carol Dweck - 10 cytatów z książki

Czy wierzysz w siłę swoich przekonań? My bardzo. Carol Dweck również. Podkreśla, że wywierają one ogromny wpływ na wszystkie pragnienia i na to, czy i jak uda się je zrealizować. Podkreśla też, że zmiana przekonań może całkowicie zrewolucjonizować nasze życie, a one same przenikają przez wszystkie jego obszary. Chcesz zrozumieć, w jaki sposób wybitne jednostki znalazły się na szczycie? Chcesz również poznać historię tych, którzy ostatecznie zmarnowali swoją szansę? Chcesz zrozumieć siebie, swojego partnera lub partnerkę, szefa, rodziców, dzieci, uczniów, nauczycieli? Dowiedzieć się, jak uwolnić potencjał zarówno swój, jak i swoich najbliższych? Skoro tu jesteś, wierzymy, że tak. Jesteśmy różni i to jest piękne. Mamy różne charaktery, zdolności, a nasz rozwój zależy od doświadczenia, nauki i, przede wszystkim, zaangażowania, włożonego wysiłku. Przed Tobą kilka fragmentów z książki, która sama w sobie jest zmianą. Z książki, po przeczytaniu której nie będziesz naklejać na siebie etykietek, załamywać rąk, narzekać. Będziesz za to w stanie podjąć ryzyko, stawić czoła wyzwaniom i iść po więcej. 

 

  1. „Czasami nie lubię innych dorosłych, bo myślą, że wiedzą wszystko. Ja nie wiem wszystkiego. Ciągle uczę się czegoś nowego”.
  2. Sukces usypia naszą czujność. Sprawia, że nawet najambitniejsi osiadają na laurach i robią się niedbali”.
  3. „Nastawienie na trwałość jest jak duchota. Nawet gdy wyznający je liderzy podróżują po wielu krajach, spotykając się ze znanymi osobistościami, ich świat nadal wydaje się mały i ograniczony, ponieważ zawsze tylko jedno im w głowie: dowartościujcie mnie!”.
  4. „Przekonanie, że wartościowe cechy można w sobie wyrobić, rozbudza entuzjazm do nauki. Po co marnować czas na udowadnianie, jaki już jesteś dobry, kiedy możesz dalej się doskonalić? Po co ukrywać swoje niedostatki, zamiast z nimi walczyć? Po co szukać przyjaciół czy partnerów wśród ludzi, którzy będą wzmacniać twoje poczucie własnej wartości, zamiast wśród tych, którzy cię zmotywują do dalszego rozwoju? I po co ograniczać się do tego, co pewne i sprawdzone, zamiast szukać nowych doświadczeń, które będą dla ciebie wyzwaniem? Upodobanie do wyzwań i wytrwałość okazywana nawet wtedy (ba, właśnie wtedy), gdy coś idzie nie tak, to wyznaczniki nastawienia na rozwój. To ono sprawia, że ludzie potrafią sobie poradzić w najtrudniejszych chwilach swojego życia”.
  5. „Umiejętności można postrzegać na dwa sposoby: jako cechy stałe, które trzeba udowadniać, lub zmienne, które można rozwijać w procesie nauki. (...) Po raz pierwszy dotarło do mnie, że mam wybór”.
  6. Kiedy zmieniasz nastawienie, wchodzisz w zupełnie inny świat. W jednej rzeczywistości - tej, w której królują cechy stałe - sukces polega na udowodnieniu swojej inteligencji czy talentu. Jego istotą jest samopotwierdzenie. W drugiej - tej, w której nasze przymioty ulegają zmianom - na wychodzeniu poza dotychczasowe ograniczenia, aby nauczyć się czegoś nowego. Innymi słowy: na samorozwoju”.
  7. „Dzieci o nastawieniu na trwałość chcą mieć pewność, że im się uda. Według nich ludzie inteligentni zawsze odnoszą sukcesy. Tymczasem w przekonaniu dzieci z nastawieniem na rozwój, sukces polega na przekraczaniu kolejnych granic - na dążeniu do coraz większej mądrości”.
  8. „Nawet przy nastawieniu na rozwój porażka zazwyczaj boli. Ale nie definiuje tego, kim jesteś. To po prostu problem, z którym trzeba się zmierzyć, rozwiązać go i wyciągnąć z niego naukę”.
  9. „Ludzie z nastawieniem na rozwój też chętnie przyjmą nagrodę Nobla i zarobią mnóstwo pieniędzy. Nie dążą jednak do zdobycia tych rzeczy dla samopotwierdzenia, ani po to, by mogli poczuć się lepsi od innych”.
  10. „Zmiana nastawienia nie ogranicza się do wykorzystania paru prostych wskazówek. Chodzi tutaj raczej o postrzeganie świata w zupełnie nowy sposób. Kiedy ludzie - partnerzy, trenerzy i sportowcy, dyrektorzy i pracownicy, rodzice i dzieci, nauczyciele i uczniowie - przyswajają sobie nastawienie na rozwój, zamiast „osądzaj i bądź osądzany” wybierają jako swoje motto: „ucz się i pomagaj innym”. Angażują się w rozwój, a to wymaga mnóstwa czasu, wysiłku i wzajemnego wsparcia”.

 

Doskonale zdajemy sobie sprawę z tego, że zmiany są trudne, a wysiłek włożony w jakąkolwiek metamorfozę trudno zmierzyć. Ale wiedz, że dotąd nie spotkaliśmy kogoś, kto żałowałby zmiany podejścia do życia, do edukacji, do pracy, relacji w rodzinie czy w związku. Przemiana wzbogaca i dzięki niej doświadczasz rzeczy, które nie są osiągalne przy nastawieniu na trwałość. 

Nastawienie na rozwój nie rozwiązuje wszystkich życiowych problemów, ale z pewnością odmienia życie. Staje się inne. Ty stajesz się inny/-a - aktywny, odważny i otwarty na świat oraz wykorzystywanie możliwości. 

To Ty decydujesz, czy potrzebujesz zmiany. Niezależnie od tego, jakiego wyboru dokonasz, pamiętaj, że growth mindset matters. Nastawienie na rozwój to drogowskaz, który nie zawodzi w chwilach słabości i trudności. Stwórz swój fundament pod wymarzoną przyszłość.

 

https://www.ted.com/talks/carol_dweck_the_power_of_believing_that_you_can_improve?language=pl

 

Autorzy: Patrycja Sikora i Dariusz Chrapek


Carol Dweck, „Mindset. Nowa psychologia sukcesu” - zapowiedź książki

Rozwój czy zastój? Trwałość czy ulotność? „Zależy mi” czy „wszystko mi jedno”? Po której stronie jesteś? Nie musisz odpowiadać od razu. Jeśli się wahasz, to dobry moment na przeczytanie tej zapowiedzi, a w konsekwencji całej książki „Nowa psychologia sukcesu” Carol Dweck, w której to nastawienie na rozwój gwarantuje nam w życiu miejsce na podium. Bez chodzenia na skróty, taryfy ulgowej i pobłażania w każdym obszarze naszej działalności. Zapamiętaj to pojęcie: growth mindset. A teraz wypowiedz je głośno i spełniaj się, bo drzwi do możliwości zostały otwarte.

Nastawienie - która opcja prowadzi na szczyt?

Umówmy się. Nic samo się nie zrobi. Są tacy, którym nie jest to na rękę. Na szczęście są też tacy (i to jacy!), którzy postanawiają napisać wielką rzecz. Bo „Nowa psychologia sukcesu” Carol Dweck to nie kolejna zwykła propozycja wydawnicza z zakresu rozwoju osobistego, budowania własnego szczęścia w świecie pełnym niebezpieczeństw, osiągania sukcesu w sposób szybki i łatwy. To potężne kompendium wiedzy o naszych wyobrażeniach, przekonaniach, mechanizmach działania. Dweck zasługuje na naukowy pomnik. Być może kiedyś zbudujemy taki w naszym firmowym ogrodzie. Co wyróżnia tę publikację na tle innych?

Przede wszystkim świetnie poprowadzona narracja, bardzo wiarygodna i oparta na wieloletnich badaniach Dweck, amerykańskiej psycholog współpracującej z Uniwersytetem Stanforda w Stanach Zjednoczonych. Czytaniu nie towarzyszy wrażenie chaosu informacyjnego mimo mnóstwa przykładów i analiz poszczególnych przypadków. Dweck bierze na warsztat dwa nastawienia - nastawienie na trwałość i nastawienie na rozwój. Spójrz:

Przekonanie, że nasze cechy są ustalone raz na zawsze – nastawienie na trwałość – zmusza cię do tego, aby raz po raz udowadniać swoją wartość. Jeśli każdy ma od urodzenia określony iloraz inteligencji, określoną osobowość i określony charakter moralny, to lepiej, żebyś jak najszybciej udowodnił, że posiadasz odpowiednie cechy w odpowiednim stopniu. Istnieje też inne nastawienie, zgodnie z którym twoje cechy nie są po prostu kartami, które otrzymałeś od losu, i którymi musisz rozgrywać swoje życie, na każdym kroku starając się przekonać siebie i innych, że trzymasz w ręku poker królewski, chociaż w głębi ducha podejrzewasz, że to po prostu para dziesiątek. W tym nastawieniu twoje „karty” to po prostu punkt wyjścia dla dalszego rozwoju. 

Jeśli przegrasz – jeśli nie okażesz się najlepszy – twoje wysiłki poszły na marne. Z kolei nastawienie na rozwój pozwala ludziom cenić to, co robią niezależnie od rezultatów. Wystarcza im, że zmagają się z problemami, wytyczają nowe szlaki, zajmują się poważnymi sprawami”.

Można tę książkę zjeść jak ciastko. Można też aplikować jej składniki, dając sobie przestrzeń na to, aby sukcesywnie wprowadzać zmiany w życie. W życie zawodowe, szkolne, rodzinne. Oprócz ogromnej dawki wiedzy i porad w zakresie growth mindset otrzymujemy tyle samo z obszarów, które wpływają na ostateczny kształt naszego nastawienia - relacje z bliskimi, inteligencja, doświadczenie, relacje z szefem, nasza rola w społeczeństwie i mikrospołecznościach. 

Dweck - liderka motywacji

Jeśli mielibyśmy zdefiniować, w czym tak naprawdę tkwi siła motywacji, wystarczyłyby dwa słowa, a ściślej jedno imię i nazwisko: Carol Dweck. Dlaczego? 

Napisanie tej książki to jedna z najtrudniejszych rzeczy, jakie kiedykolwiek zrobiłam. Musiałam w tym celu przeczytać mnóstwo innych książek i artykułów. Zalew informacji niemal mnie przytłaczał. Nigdy wcześniej nie pisałam pozycji popularnonaukowych. Byłam przerażona! Czy odnieśliście wrażenie, że poszło mi to łatwo? Kiedyś, dawno temu, chciałabym, abyście tak właśnie pomyśleli. Teraz wolę, żebyście zdawali sobie sprawę z tego, ile ta praca wymagała wysiłku - i ile mi dała radości”.

Możesz teraz spróbować wejść w jej rolę i zastanowić się, czy misja napisania takiej książki przytłoczyłaby Cię na tyle, że wybór padłby na nastawienie na trwałość, czy wręcz przeciwnie - nierzadko pod górkę, ale do celu, czyli nastawienie na rozwój? 

W growth mindset, czyli nastawieniu na rozwój chodzi m.in. o to, że nawet jeśli uważasz, że nie jesteś w czymś dobry i nie dasz sobie rady, podejmujesz wyzwanie i z pełnym zaangażowaniem realizujesz przedsięwzięcie. Nieważne, czy chodzi o napisanie pracy magisterskiej, zdanie egzaminu, naukę języka obcego czy zagranie któregoś z utworów Paganiniego. 

Zawsze rozwijaj swoje nastawienie. Za Dweck:

  1. Każdy człowiek rodzi się obdarzony upodobaniem do nauki, ale nastawienie na trwałość może nam je odebrać. 
  2. Czy właśnie tak chcesz żyć, rezygnując z jakiegokolwiek rozwoju?
  3. Kiedy następnym razem popsuje ci się nastrój, wprowadź się w nastawienie na rozwój - pomyśl o nauce, wyzwaniach, pokonywaniu trudności. 
  4. Pomyśl o wysiłku jako o pozytywnej, konstruktywnej sile, zamiast dostrzegać w nim jedynie męczarnie. Spróbuj!
  5. Czy jest jakaś umiejętność, którą zawsze chciałeś zdobyć, ale bałeś się, że nie jesteś w tym dobry? Postanów, że się tego nauczysz. 
  6. Pomyśl o sytuacjach, w których inni ludzie cię prześcigali, a ty po prostu zakładałeś, że są bardziej inteligentni czy utalentowani. A teraz rozważ możliwość, że po prostu wykorzystywali lepsze strategie, pilniej się uczyli, więcej trenowali i dokładali starań, aby pokonywać przeszkody. Ty też możesz robić to samo, jeśli chcesz. 
  7. Charakter, serce, wola i umysł mistrza.
  8. Osoby z nastawieniem na rozwój dzięki porażkom zyskują motywację. Są one dla nich źródłem informacji lub sygnałem alarmowym, dzięki którym każdy kolejny krok w życiu obarczony jest mniejszym ryzykiem błędu. 
  9. Nasza misja to rozwijanie potencjału swojego i innych ludzi. Wykorzystajmy lekcję nastawienia na rozwój, aby ją dobrze wypełnić.
  10. Zmiany bywają trudne, ale jeszcze nigdy nie słyszałam, aby ktoś stwierdził, że nie były tego warte. 

Wyobraź sobie, że masz dwóch przyjaciół. Jeden z nich bardzo ostrożnie i skrupulatnie planuje każdy ruch, jest ostrożny. Czasami tak bardzo, że w ogóle nie podejmuje działań zmierzających do realizacji celu. Nie robi tego, bo wyznaczenie celu to stworzenie warunków dla sukcesu lub porażki. Ta myśl go przeraża. Idzie przez życie, podejmuje mało działań, realizuje je dobrze, ale tylko dlatego, że wybiera takie, w których wie, że odniesie sukces. W perspektywie lat nie zbiera zbyt dużo doświadczenia i wiedzy, zatem ciągle boi się tych samych rzeczy i popełnia te same błędy.

Drugi z przyjaciół przyjął inną taktykę. Zdecydował, że będzie szybko i odważnie podejmować się realizacji różnych celów; nawet gdy wie, że szansa na sukces jest mała. Nawet gdy nie wie dokładnie, co zrobić i czy sobie poradzi. Ta myśl jednak go nie przeraża, bo skupia się na jednym - na tym, aby jak najszybciej zrozumieć, co umyka i czego nie wie. W perspektywie lat próbuje wielu rzeczy i tylko niewielka część z nich się udaje. Jednak każdy błąd, każda porażka, każda lekcja, projekt dostarcza mu nowych, różnorodnych doświadczeń i wiedzy. Dzięki tej wiedzy i doświadczeniu każde kolejne wyzwanie jest dla niego po prostu łatwiejsze. Z biegiem czasu robi więcej, szybciej, lepiej, bo po prostu pewnych błędów już nie popełnia. Staje się coraz odważniejszy, coraz pewniejszy siebie, aż dochodzi do momentu, w którym staje się jedną z najmądrzejszych osób w pokoju. Tyle że nadal nie zdaje sobie z tego sprawy. Bo też nie to było celem jego rozwoju. Nadal myślę tylko o jednym, czego nie wiem? Czego mogę się nauczyć jeszcze?

Nastaw się na rozwój i nigdy więcej nie żałuj swoich decyzji. Po tej stronie mocy poczujesz się zwyczajnie dobrze, a angażując się w realizację wszystkich swoich celów, droga na szczyt może będzie wyboista, ale nigdy nie zabraknie Ci sił, aby dotrzeć do celu. My już podążamy tą ścieżką - dołączysz do nas?

Autorzy: Patrycja Sikora i Dariusz Chrapek


Ken Robinson, „Kreatywne szkoły” - zapowiedź książki

Czy martwisz się o edukację? My bardzo, dlatego czytasz teraz ten tekst - recenzję książki oddolnego rewolucjonisty, Kena Robinsona, który wyraźnie podkreśla potrzebę zmian, inspiruje do działania na rzecz restrukturyzacji systemów edukacji na całym świecie. Człowieka, który naprawdę poszerza horyzonty i wyciąga z odmętów sztywnych planów lekcji, zajęć trwających 45 minut, przekreślania swoich marzeń i duszenia pasji w zarodku. 

Kreatywna szkoła, czyli jaka?

Zanim przejdziemy do sedna, wróćmy do momentu, w którym to wszystko się zaczęło. Wystąpienie Robinsona „Do schools kill creativity?” w ramach TED Talk otworzyło przed nim drzwi do międzynarodowej kariery w dziedzinie edukacji. Stał się swoistym guru dla wielu nauczycieli, dyrektorów, rodziców i uczniów. Jego przekonanie, że szkoły pozbawiają dzieci ich naturalnej kreatywności, poruszyło i zainspirowało pracowników sektora. Ponad 65 milionów wyświetleń charyzmatycznego przemówienia świadczy o sile przekazu, a książka doskonale uzupełnia to, na co wówczas zabrakło czasu.  

We wstępie czytamy:

„Jednym z moich najpoważniejszych zmartwień jest to, że choć systemy edukacji na całym świecie są poddawane reformom, to w wielu przypadkach reformy te przeprowadzane są z motywów politycznych i komercyjnych, przy błędnym rozumieniu tego, w jaki sposób ludzie tak naprawdę się uczą i jak działają wspaniałe szkoły. W rezultacie niszczy się perspektywy niezliczonej liczby młodych ludzi. Prędzej czy później, z pozytywnym czy negatywnym skutkiem, reformy te dotkną także Ciebie lub kogoś, kogo znasz. To ważne, by zrozumieć, czego dotyczą. Jeśli zgadzasz się z tym, że idą w złym kierunku, mam nadzieję, że staniesz się częścią ruchu na rzecz bardziej holistycznego podejścia, w którym pielęgnuje się zróżnicowane talenty wszystkich naszych dzieci…”.

Utylizacja perspektyw uczniów postępuje przez standaryzację. Bo na jakiej podstawie określa się, które przedmioty są „przydatne”, a które nie? Które są „poważne” i „prestiżowe”, a które mniej i nie na miejscu? Że jeśli zabawa, to na podwórku po zajęciach, a nie w szkole? Jak pokonać smutną wizję systemów edukacji, które wrzucają młode osoby do jednego worka, w jeden społeczny schemat, przekreślając szansę na faktyczny rozwój i kreatywną pracę?

Kreatywna szkoła to taka, w której zło standaryzacji jest dostrzegane i eliminowane. Metafory Robinsona świetnie odzwierciedlają istotę rzeczy - ludzie nie mają standardowych kształtów i rozmiarów. To samo dotyczy ich umiejętności. Wyłącznie personalizacja jest w stanie wydobyć i rozwijać  zdolności wszystkich ludzi bez pominięcia kogokolwiek. 

Kreatywne case studies

Książkę Robinsona wyróżnia wartki styl i zdecydowanie żywa, inspirująca narracja. Każdy akapit potęguje chęć wprowadzenia jakichkolwiek zmian, motywuje do bycia częścią rewolucji, która już się dzieje. Na szczególną uwagę zasługują liczne case studies - Robinson analizuje problemy, z jakimi mierzą się placówki dydaktyczne i systemy edukacji w poszczególnych krajach, wskazując na modele nauczania, które idealnie sprawdzają się we współczesnych warunkach szkolnictwa. Przykłady mogą stanowić niewyczerpane źródło stymulacji do reorganizacji funkcjonowania szkół na świecie. Wielokrotnie podkreśla, że to Finlandia zasługuje na najgłośniejsze fanfary w kwestii reform, jednak przedstawia również mnóstwo mikro- i makrohistorii, w których szkoły wychodziły z głębokiego marazmu. Ponadto zwraca naszą uwagę na sylwetki dyrektorów, rodziców, uczniów i nauczycieli, którzy de facto zmieniają edukację i są mocnymi elementami w łańcuchu rewolucji dla przyszłości edukacji

Ken Robinson - Bob Budowniczy lepszego systemu

Co najbardziej ujęło nas w tezach i postulatach Robinsona? Oprócz wiedzy i ogromnej wartości merytorycznej, wyników badań, liczby przykładów placówek dydaktycznych wprowadzających istotne zmiany systemowe - bezkompromisowość. Robinson jest Brytyjczykiem, który w naturalny sposób wykorzystuje, dla wielu dość specyficzny, humor, dodatkowo podkreślając tę bezkompromisowość. Wielu też zarzuca jego teoriom idylliczną amerykańskość i tani coaching - cóż, możemy tylko zapłakać nad spłycaniem i negacją tego, co rzeczywiście Robinson robi i już zrobił dla międzynarodowej edukacji. Instrukcja obsługi systemów edukacji wg Robinsona jest prosta:

 

  • Dzieci rodzą się z talentami, ale szkoła je zabija. Edukacja tłumi indywidualność, wyobraźnię i kreatywność.
  • Najważniejsze są relacje nauczyciel–uczeń.
  • Plan lekcji ma formę taśmociągu, w którym trzeba przerywać aktywności przed ich ukończeniem.
  • Najważniejszym elementem edukacji jest zabawa.
  • Biurko nauczyciela w sali lekcyjnej oddziela go od uczniów – tworzy barierę.
  • Uczniowie potrzebują nauczycieli, którzy w nich wierzą.
  • Należy promować inicjatywy społeczne, które łączą to, co dzieje się w szkole z tym, co jest na zewnątrz.
  • Budujmy program nauczania wokół zainteresowań uczniów – będą osiągać wtedy więcej.
  • Należy uczyć uczniów krytyki – w dobie internetu muszą potrafić odróżnić fakty od opinii i prawdę od oszustwa.

„Kreatywne szkoły” Kena Robinsona to książka zdecydowanie przełomowa. Dowiesz się z niej, jakie rozwiązania są skuteczne, aby przeprowadzić transformację szkół i systemów edukacji. Co więcej, poznasz te możliwości XXI wieku, które wykształcą młodych ludzi i ich osobowości w taki sposób, by przygotować ich do życia i wyzwań współczesnym świecie. Robinson wychodzi z twardej, szkolnej ławki i rewolucjonizuje środowisko edukacji. Pamiętaj, że „kimkolwiek i gdziekolwiek jesteś, masz szansę, by zmienić system”. My jesteśmy gotowi, a Ty?

Autorzy: Patrycja Sikora i Dariusz Chrapek


„Kreatywne szkoły” Kena Robinsona - 10 cytatów z książki

Czerpiesz satysfakcję z metod nauczania w swojej szkole? Masz możliwość rozwoju swoich pasji? Możesz dawać z siebie 100%, bo warunki, które stwarza Ci szkoła, są idealne? Pływasz w morzu inspiracji, a na drugie śniadanie zjadasz motywację? Jeśli tak, koniecznie daj znać, w którym kraju zdobywasz wiedzę. Jeśli nie, koniecznie daj znać, co najbardziej frustruje Cię w polskim systemie edukacji. Nas frustruje brak fundamentalnych podstaw, które zebraliśmy w poniższej złotej dziesiątce cytatów z książki „Kreatywne szkoły” Robinsona. Zmiana sposobu myślenia o uczeniu i nauczaniu to sedno edukacji ekologicznej, której hołduje i Ken Robinson, i my. Daj się ponieść dobrej fali, bo niezależnie od tego, czy jesteś uczniem, nauczycielem, dyrektorem, rodzicem czy politykiem – jesteś częścią zmiany.

Filarami edukacji ekologicznej są zdrowie (intelektualny, społeczny, fizyczny rozwój ucznia), ekologia (proces rozwoju ucznia i całej społeczności), sprawiedliwość (rozwój indywidualnych talentów ucznia niezależnie od jego sytuacji życiowej) i ostrożność (stwarzanie optymalnych warunków do rozwoju ucznia, kierując się doświadczeniem, troską i praktyką). Jesteśmy przekonani, że rewolucja w edukacji, którą podkreśla Robinson, ma szansę całkowicie odmienić i poprawić efektywność systemu. Wchodzisz w to?

 

  1. „Tętniąca życiem szkoła może karmić całą społeczność, stając się źródłem nadziei i kreatywnej energii. Słabe szkoły mogą wyssać optymizm ze wszystkich uczniów i rodziców, którzy są od niej zależni, pomniejszając ich szanse na rozwój”.
  2.  „Jeśli zmienisz edukacyjne przyzwyczajenia tych, z którymi pracujesz, możesz zmienić ich świat i stać się dzięki temu częścią  szerszego, bardziej złożonego procesu zmian w edukacji”.
  3. „Edukacja powinna stwarzać młodym ludziom warunki do połączenia zarówno z ich światem wewnętrznym, jak i ze światem wokół nich. Edukacja to sprawa zarówno globalna, jak i głęboko osobista. Żaden z powyższych celów (gospodarczy, kulturowy, społeczny i osobisty – przyp. red.) nie zostanie osiągnięty, jeśli nie będziemy pamiętać o tym, że w edukacji chodzi o ubogacenie umysłów i serc  prawdziwych ludzi. Wiele problemów, z jakimi borykają się współczesne systemy edukacji, ma swoje źródło w niezrozumieniu tej podstawowej kwestii. Każdy uczeń jest wyjątkową jednostką, z własnymi nadziejami, talentami, zmartwieniami, lękami, pasjami i aspiracjami. Zaangażowanie ich jako jednostek, jest fundamentem poprawiania osiągnięć”.
  4.  „Ale istotą edukacji jest relacja pomiędzy uczniem a nauczycielem. Wszystko inne zależy od jakości tej relacji. Jeśli ona nie działa, cały system nie działa. Jeśli uczniowie się nie uczą, edukacja się nie odbywa. Być może odbywa się coś innego, ale nie jest to edukacja”.
  5. Żeby ulepszyć szkoły, trzeba zrozumieć naturę samego uczenia się, a więc to, kiedy uczniowie uczą się najlepiej oraz to, że uczą  się na wiele różnych sposobów. Jeśli szkoły i polityka edukacyjna źle pojmują tę kwestię, wszystko inne to jazgot”.
  6. Dzieci mają potężną wrodzoną zdolność do nauki. Zostawione same sobie, zbadają możliwości i dokonają wyborów, których nie możemy i nie powinniśmy dokonywać za nie. Zabawa jest absolutnie fundamentalna dla nauki: jest naturalnym owocem ciekawości i  wyobraźni”.
  7. „Najlepsi nauczyciele, aby osiągnąć równowagę, wypełniają cztery podstawowe zadania: angażują, umożliwiają, oczekują i umacniają. (…) Wspaniali dyrektorzy szkół wiedzą, że ich zadaniem jest przede wszystkim niedoprowadzenie do lepszych wyników na egzaminach, ale tworzenie społeczności uczniów, nauczycieli, rodziców i personelu, którzy dążą do wspólnych celów”.
  8. „Dzieci są z natury ciekawe. Stymulowanie nauki oznacza podtrzymywanie tej ciekawości. To dlatego nauczanie praktyczne i problemowe może prowadzić do wspaniałych rezultatów. Znakomici nauczyciele, zamiast wyjaśniać uczniom rzeczy, o które nie pytali, prowokują do stawiania pytań. Dlaczego? Żeby zainspirować młodych ludzi do zgłębiania problemów. (…) Poprawianie indywidualnych osiągnięć w szkołach oznacza angażowanie uczniów jako jednostki, a nie ustawianie wszystkim jednego toru z przeszkodami, który muszą ukończyć w tym samym czasie i w ten sam sposób”.
  9. Czy martwisz się o edukację? Ja tak. Jednym z moich najpoważniejszych zmartwień jest to, że choć systemy edukacji na całym świecie są poddawane reformom, to w wielu przypadkach reformy te przeprowadzane są z motywów politycznych i komercyjnych,  przy błędnym rozumieniu tego, w jaki sposób ludzie tak naprawdę się uczą i jak działają wspaniałe szkoły. W rezultacie niszczy się perspektywy niezliczonej liczby młodych ludzi. W tej książce chcę pokazać, w jaki sposób kultura standaryzacji krzywdzi uczniów i szkoły, oraz zaprezentować inny sposób myślenia o edukacji. Chcę także pokazać, że kimkolwiek i gdziekolwiek jesteś, masz siłę, by zmieniać system”.
  10. „Jak powiedział Gandhi: „bądź zmianą, którą chcesz ujrzeć w świecie”. Bo jeśli wystarczająco wielu ludzi się poruszy, powstanie ruch. A jeśli ruch będzie wystarczająco silny, stanie się rewolucja. I właśnie tego potrzebujemy w edukacji”.

Rolniczy/ekologiczny model edukacji mocno zakorzenił się w fundamentach metodyki Bethink. Dążymy do tego, by tworzyć środowiska, które będą zapewniać odpowiednie warunki do wzrostu i rozwoju indywidualnego potencjału oraz realizacji indywidualnych celów edukacyjnych osoby uczącej się. Uczeń traktowany jest jak roślina, np. drzewo (w przeciwieństwie do industrialnego modelu edukacji, gdzie uczeń był produktem o określonych cechach), które samodzielnie dokonuje wzrostu poprzez swoją własną pracę. Kształt tego „drzewa” jest zależny od warunków, naświetlenia, gleby, nawozów, „gatunku” i przestrzeni, jaką może zająć. Zatem nauczyciel niczym ogrodnik dba o to, aby każdy z jego uczniów miał zasoby i przestrzeń do indywidualnego wzrostu. Interwencje następują tylko w momencie, gdy uczeń mógłby zrobić krzywdę sobie lub innym. Dodatkowo ogrodnik wie, że każde drzewo to osobny gatunek, ma swoje okresy wzrostu i kwitnienia, swoje indywidualne tempo i ostateczny kształt.

Już wiesz, czego brakuje Ci w edukacji? Już wiesz, co chcesz zmienić?

 

Autorzy: Patrycja Sikora i Dariusz Chrapek